Windykacja zagraniczna — co warto wiedzieć przed wysłaniem faktury

01Klauzula prawa właściwego

To pierwsza rzecz która ratuje życie przy sporach z zagranicznym kontrahentem. Wybierasz jednoznacznie prawo które rządzi umową — najczęściej prawo polskie (znasz je, twój prawnik je zna) albo prawo kontrahenta (jeśli on jest dominującą stroną).

Bez tej klauzuli sąd stosuje konwencje międzynarodowe i sam ustala — co oznacza dodatkowe miesiące + koszty ekspertyz.

Przykład klauzuli: „Umowa podlega prawu polskiemu. Wszelkie spory rozstrzyga sąd w Polsce.”

02Klauzula jurysdykcji

Po prawie właściwym — gdzie sprawa się rozstrzyga. Najlepiej Polska, bo:

• Twój pełnomocnik nie potrzebuje uprawnień zagranicznych
• Postępowanie po polsku
• Niższe koszty (sąd polski jest tańszy niż niemiecki czy brytyjski)

Wyjątek: jeśli kontrahent ma cały majątek za granicą — wtedy rozsądniej sąd w jego kraju (egzekucja na miejscu szybsza).

03Klauzula waluty i kursu

Fakturuj w swojej walucie (PLN, EUR) jeśli możesz to wyegzekwować. Jeśli kontrahent wymusza walutę lokalną:

• Określ kurs konwersji (np. NBP średni z dnia faktury)
• Ustal kto ponosi ryzyko walutowe
• Określ termin płatności po kursie — czy z dnia faktury, czy z dnia wpłaty

Bez tych ustaleń dłużnik za 6 miesięcy zapłaci po starym kursie i będziesz miał stratę.

04Zabezpieczenia transakcji

Większa transakcja = większe ryzyko. Warto:

• Przedpłata 30-50% przed startem prac
• Gwarancja bankowa od kontrahenta (dla dużych umów)
• Akredytywa przy transakcjach >100 000 EUR
• Ubezpieczenie należności (Coface, Euler Hermes, KUKE)

Ubezpieczenie kosztuje ~0.5-2% wartości obrotu, ale w razie niewypłacalności kontrahenta odzyskasz 80-90%.

05Specyfika UE vs spoza UE

W Unii Europejskiej

Działają rozporządzenia UE:

• Rozp. 1215/2012 — orzeczenie polskiego sądu jest wykonalne we wszystkich krajach UE bez procesu w kraju dłużnika
• Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń (do 5 000 EUR) — tańsze i szybsze
• Europejski Nakaz Zapłaty — uproszczona procedura dla bezspornych roszczeń

Spoza UE (USA, UK po Brexicie, Azja)

Każdy kraj ma własne procedury. Tu zwykle:

• Procedura w kraju dłużnika
• Wymóg lokalnego prawnika
• Czas: 12-24 miesiące
• Koszt: 15-30% odzyskanej kwoty

06Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń

Mało znane narzędzie — działa dla roszczeń do 5 000 EUR w UE. Procedura:

1. Wypełniasz formularz A (online lub na piśmie)
2. Sąd właściwy dla dłużnika rozpatruje sprawę pisemnie
3. Decyzja w 30 dni
4. Bez pełnomocnika, bez rozprawy
5. Wykonalna we wszystkich krajach UE bez dodatkowej procedury

Koszt: 100-200 EUR opłaty sądowej. Idealne dla małych zaległości — taniej niż zwykła windykacja.

07Kiedy zgłosić sprawę firmie windykacyjnej

Próg który stosujemy w Hadyński Inkaso:

• 30 dni po terminie: wysłałeś wezwanie sam — czekasz
• 60 dni: bez reakcji — zgłaszasz
• Bardzo duża kwota (>50 000 EUR) i sygnały niewypłacalności: zgłaszasz od razu — czas to pieniądz

Sprawy zagraniczne obsługujemy bezpośrednio dla UE (Niemcy, Czechy, Holandia, Austria). Spoza UE — przez sieć partnerów lokalnych w 28 krajach. Zobacz więcej o windykacji międzynarodowej.