01Jak działa skup wierzytelności
Sprzedajesz firmie windykacyjnej prawo do długu (cesja wierzytelności, art. 509 KC). Ona płaci ci natychmiast cenę kupna, a ryzyko odzyskania od dłużnika przejmuje na siebie.
Po cesji tracisz prawo do długu — nie możesz już windykować osobiście. Firma windykacyjna staje się nowym wierzycielem.
Trzy podstawowe modele:
- Sprzedaż pojedyncza — jedna konkretna wierzytelność
- Sprzedaż portfela — kilkaset/kilka tysięcy faktur w jednej cesji
- Faktoring — sprzedaż bieżących faktur (zwykle 80-90% kwoty, ale dług nie musi być przeterminowany)
Dla pojedynczej sprawy zwykle opłaca się najpierw spróbować windykacji — nie kosztuje nic z góry (prowizja tylko od odzysku), a może odzyskać pełną kwotę. A nawet jeśli się nie uda, zgromadzone dowody i działania podnoszą cenę ewentualnej sprzedaży. Skup na większą skalę opłaca się przede wszystkim przy dużych pakietach wierzytelności — np. portfelach od banków czy instytucji.
02Cena: 30–90% nominału — od czego zależy
Faktoring (faktury w terminie): 85-95% nominału. To w zasadzie pożyczka zabezpieczona fakturą.
Skup wierzytelności po terminie:
- 1–30 dni po terminie: 60-80% (dłużnik wypłacalny, brak sporów)
- 30–90 dni: 40-60%
- 90–180 dni: 25-40%
- Powyżej 180 dni: 10-25% (lub odmowa kupna)
Co podnosi cenę:
- Dłużnik B2B (firma) > dłużnik B2C (osoba prywatna)
- Pełna dokumentacja (umowa, faktura, dowód dostawy)
- Brak sporów co do istnienia długu
- Dłużnik wypłacalny (sprawdzamy KRD, KRS)
03Kiedy sprzedaż się opłaca — 3 scenariusze
1. Potrzebujesz cash flow TERAZ
Masz fakturę na 100 000 zł, dłużnik nie płaci 60 dni. Potrzebujesz pieniędzy na wypłaty / podatek / inną fakturę. Sprzedajesz za 50 000 zł natychmiast.
Alternatywa: kredyt obrotowy (drożej + zabezpieczenia) lub windykacja sądowa (4-6 miesięcy + ryzyko).
2. Sprawa stara, niewielkie szanse
Dług 18 miesięcy po terminie. Dłużnik unika kontaktu. Sąd kosztowałby 10-15% kwoty, czas 12 miesięcy, wynik niepewny. Cesja za 20% = pewne 20% vs niepewne 100%.
3. Konflikt z kontrahentem — chcesz „zamknąć temat”
Sąd zniszczyłby relacje biznesowe (nawet tak, dłużnik nie jest klientem, ale jego znajomy/branża to widzi). Sprzedaż jest „cichą” formą — kupuje firma windykacyjna, ty wychodzisz z gry.
04Kiedy NIE warto sprzedawać
- Dług jest świeży (do 30 dni): windykacja polubowna ma 70% skuteczności. Sprzedaż za 70% kiedy windykacja da 100% to oddanie 30 000 zł z każdych 100 000 zł.
- Dłużnik jest twoim klientem stałym: sprzedając niszczysz relację. Lepiej rozmowa + harmonogram spłat.
- Wysokie szanse na ugodę: dłużnik się komunikuje, kwestionuje fakturę, ale nie ucieka. Negocjacja > cesja.
- Małe kwoty (do 5 000 zł): firmy windykacyjne często odmawiają lub dają śmieszne ceny. Tańszy europejski nakaz zapłaty.
05Kalkulacja break-even — przykład
Opcja A — Sprzedaż: ~50% × 100 000 = 50 000 zł natychmiast. Pewne.
Opcja B — Windykacja polubowna: 70% szans na 100 000 zł w 30 dni. Wartość oczekiwana: 70 000 zł. Ryzyko: 30% szans na 0 zł.
Opcja C — Windykacja sądowa: 85% szans na 100 000 zł w 6-12 miesięcy minus koszty (5 000-10 000 zł). Wartość oczekiwana: 76 000 zł. Czas: pół roku.
Wniosek: jeśli pieniądze potrzebne teraz — opcja A. Jeśli cierpliwość + dobry dłużnik — opcja B/C.
06Jak przygotować dług do sprzedaży
Firmy windykacyjne kupują „pakiet dokumentów”. Im więcej masz, tym wyższa cena:
- Umowa (najlepiej z klauzulą jurysdykcji)
- Faktura z podpisem dłużnika (lub PDF + dowód doręczenia)
- Dowody dostawy (CMR, protokół odbioru)
- Korespondencja (maile, monity, wezwania)
- Dowody kontaktu (zapis rozmów, SMS-y)
- Dane dłużnika (NIP, KRS, adres, telefon)
Im więcej dokumentów = im pewniejsze odzyskanie = wyższa cena cesji.
Sprzedać dług czy windykować?
Bezpłatnie przeliczymy oba scenariusze dla Twojej konkretnej sprawy. Pokażemy break-even point i rekomendujemy. Bez kosztów wstępnych.